Απο τα Νέα
Επικίνδυνο για την υγεία, εξαιτίας της νιτρορρύπανσης, είναι το νερό από τις γεωτρήσεις και τα πηγάδια στα Μεσόγεια όπως και σε άλλες επτά περιοχές (Θεσσαλία, Κωπαΐδα, Αργολίδα, λεκάνη Πηνειού, κάμπος Θεσσαλονίκης, λεκάνη Στρυμόνα και πεδιάδα Άρτας), οι οποίες έχουν και επισήμως χαρακτηριστεί ευπρόσβλητες ζώνες.
Η νιτρορρύπανση στην Ελλάδα έχει χτυπήσει κόκκινο. Ενδεικτικό είναι το γεγονός πως για τα υπόγεια νερά, σε 42% από τα 418 σημεία όπου γίνεται δειγματοληψία σε όλη την Ελλάδα η ετήσια συγκέντρωση των νιτρικών υπερβαίνει τα 50 mg ανά λίτρο, που είναι το αποδεκτό όριο... Όσον αφορά τον ανθρώπινο οργανισμό, για τα μικρά παιδιά το όριο είναι 12 mg ανά λίτρο.
«Από τα μέχρι τώρα δεδομένα δεν έχει σημειωθεί η επιθυμητή βελτίωση ως προς την κατάσταση των υδάτων που έχουν επιβαρυνθεί με νιτρικά», λέει ο ειδικός γραμματέας της Κεντρικής Υπηρεσίας Υδάτων Ανδρέας Ανδρεαδάκης. «Έτσι, πλέον θα εξετάσουμε τη δυνατότητα ένταξης νέων περιοχών στον κατάλογο των ευπρόσβλητων ζωνών, ενώ τα προγράμματα νιτρορρύπανσης γεωργικής προέλευσης θα τροποποιηθούν στο πλαίσιο των υπό διαμόρφωση σχεδίων διαχείρισης».
Όπως επισημαίνουν από την Κεντρική Υπηρεσία Υδάτων, η κύρια πηγή της νιτρορρύπανσης- που προέρχεται κυρίως από την απόρριψη στο υδάτινο περιβάλλον αζωτούχων ενώσεων από την ανεξέλεγκτη χρήση λιπασμάτων- είναι οι γεωργικές αλλά και κτηνοτροφικές δραστηριότητες εξαιτίας της μεγάλης συγκέντρωσης ζωικών αποβλήτων. Σύμφωνα με τους ειδικούς, «οι αυξημένες ποσότητες νιτρικών στον ανθρώπινο οργανισμό μπορεί να αποβούν επικίνδυνες και να προκαλέσουν από σύνδρομο κυάνωσης στα βρέφη μέχρι και καρκίνο τού στομάχου».
Για τα υπόγεια νερά, όπως επισημαίνει ο κ. Ανδρεαδάκης, «η συγκέντρωση νιτρικών λειτουργεί σωρευτικά και είναι παρά πολύ δύσκολη η αντιμετώπιση του προβλήματος που δημιουργείται». Όπως επισημαίνει, ο επίκουρος καθηγητής Βιολογικής Γεωργίας στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Δημήτρης Μπιλάλης, «η στροφή προς τη βιολογική γεωργία όπου απαγορεύεται η χρήση συνθετικών χημικών λιπασμάτων, μπορεί να συμβάλει στην “απονιτροποίηση” μιας γεωργικής περιοχής. Σήμερα, οι αγρότες που χρησιμοποιούν λιγότερα από τα συνιστώμενα λιπάσματα και συμμετέχουν στο πρόγραμμα απονιτροποίησης επιδοτούνται με 50 ευρώ το στρέμμα. Είναι ωστόσο οξύμωρο να επιδοτείται αυτός που προκάλεσε το πρόβλημα».
Διαρροές από βόθρουςΩστόσο, η νιτρορρύπανση δεν προκαλείται μόνο από τα λιπάσματα. Όπως λέει ο ομότιμος καθηγητής Τεχνικής Γεωλογίας και Υδρογεωλογίας στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Γιάννης Κουμαντάκης, «σχεδόν σε όλο το Λεκανοπέδιο έχουν ρυπανθεί οι γεωτρήσεις και τα πηγάδια από τις διαρροές στους βόθρους και το αποχετευτικό δίκτυο. Σε έρευνα που πραγματοποιήσαμε το 2001 στον Κάμπο της Αναβύσσου και τη Βάρη παρατηρήσαμε συγκεντρώσεις σε νιτρικά πάνω από το επιτρεπόμενο όριο στα περισσότερα σημεία. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για πόση τα νερά που προέρχονται από αυτές τις γεωτρήσεις».
«Τα Μεσόγεια και το 90% της Ανατολικής Αττικής δεν διαθέτουν αποχετευτικό δίκτυο» λέει ο νομάρχης Ανατολικής Αττικής Λεωνίδας Κουρής. «Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι όλες οι γεωτρήσεις στα Μεσόγεια έχουν αχρηστευτεί αφού δεν μπορείς να πιεις νερό από αυτές, κυρίως λόγω των διαρροών από τους απορροφητικούς βόθρους και των λιπασμάτων που χρησιμοποιούνται στις εναπομείνασες γεωργικές περιοχές».
Πρόβλημα στο ΘριάσιοΌπως τονίζει ο κ. Κουμαντάκης, εκτός από τις επτά περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί επισήμως ευπρόσβλητες ζώνες, από έρευνες του ΕΜΠ έχει προκύψει ότι ανάλογο πρόβλημα αντιμετωπίζουν το Θριάσιο και το παραλιακό μέτωπο της Κορινθίας, όπου παρατηρείται έντονη αγροτική δραστηριότητα. Σε έρευνα που διενεργήθηκε το 2003 βρέθηκε, όπως λέει, ακατάλληλο προς πόση και το νερό από τις γεωτρήσεις στον κάμπο του Μαραθώνα. Ωστόσο, όπως λέει στα «ΝΕΑ» ο δήμαρχος του Μαραθώνα Σπύρος Ζάγαρης, «το πρόβλημα έχει αντιμετωπιστεί επιτυχώς με τον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα με νερό που προέρχεται από τα έργα ανάσχεσης που γίνονται στην περιοχή μας από το 2007 και ανακόπτουν την πορεία του νερού προς τη θάλασσα».
ΤΙ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Οι αυξημένες ποσότητες νιτρικών μπορεί να προκαλέσουν από σύνδρομο κυάνωσης στα βρέφη μέχρι καρκίνο του στομάχου
Μόνο για πότισμαΕΙΝΑΙ πλέον κοινό μυστικό ότι το νερό από τις γεωτρήσεις στα Μεσόγεια δεν πίνεται. Ωστόσο, γύρω από τις γεωτρήσεις, νόμιμες και παράνομες, έχει στηθεί ολόκληρο εμπόριο αφού βιομηχανίες, καλλιεργήσιμες εκτάσεις, κήποι αλλά και πισίνες χρειάζονται νερό και οι ιδιοκτήτες τους συνήθως δεν είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν την ΕΥΔΑΠ, που χρεώνει γι΄ αυτές τις περιπτώσεις πάνω από 3 ευρώ το κυβικό μέτρο.
«Στις γεωτρήσεις που υπάρχουν στην περιοχή μας παρατηρούνται υψηλές συγκεντρώσεις σε νιτρικά και χλωριόντα, κυρίως εξαιτίας των λιπασμάτων αλλά και των διαρροών από τους απορροφητικούς βόθρους», λέει ο δήμαρχος Βάρης Παναγιώτης Καπετανέας. «Προσπαθούμε όσο γίνεται να περιορίσουμε τις γεωτρήσεις, αλλά σήμερα το νερό από αυτές το χρησιμοποιούμε για να ποτίζουμε το πράσινο της πόλης. Είναι μια “σολομώντεια” λύση γιατί δεν έχουμε τα απαραίτητα κονδύλια για να πληρώσουμε το νερό της ΕΥΔΑΠ».
Όπως επισημαίνει στα «ΝΕΑ» ο δήμαρχος Κορωπίου Θοδωρής Αθανασόπουλος, «η νιτρορρύπανση στην περιοχή είναι το αποτέλεσμα της ανεξέλεγκτης χρήσης λιπασμάτων τα τελευταία 30 χρόνια.
Θεωρώ ότι στον κάμπο των Μεσογείων- όπου έχει απομείνει αγροτική δραστηριότητα- επειδή οι τιμές της νιτρορρύπανσης είναι ιδιαίτερα υψηλές θα έπρεπε να καλλιεργούνται ενεργειακά φυτά για την παραγωγή βιοκαυσίμων, προϊόντα που δεν προορίζονται για κατανάλωση.
Έτσι, και η υγεία του κόσμου θα προστατευόταν αφού τα βιοκαύσιμα δεν καταλήγουν στο... πιάτο μας και θα σταματούσε η τσιμεντοποίηση της αγροτικής γης».
Με βάση τα συμπεράσματα σχετικής επιστημονικής έρευνας, ο ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων Μιχάλης Τρεμόπουλος ρωτά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αν εξετάζει τη λήψη μέτρων για τη μείωση της έκλυσης αντιβιοτικών στο περιβάλλον μέσα από την ειδική αντιμετώπιση λυμάτων και αποβλήτων μολυσμένων με αντιβιοτικά πριν αυτά απελευθερωθούν στο περιβάλλον ή χρησιμοποιηθούν ως λίπασμα στη γεωργία. 
